Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

2.1 Oświadczenie o zgodności

Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE”). MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”).

2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna

Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest polski złoty („PLN”). Wszystkie wartości liczbowe podano w milionach złotych („mln PLN”), o ile nie zaznaczono inaczej.

Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny pozycji wyrażonych w walutach innych niż PLN na dzień sprawozdawczy:

  31 grudnia 2015 31 grudnia 2014 31 grudnia 2013
USD 3.9011 3.5072 3.0120
EUR 4.2615 4.2623 4.1472

DOWNLOAD XLS

2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna

Następujące standardy, zmiany w obowiązujących standardach oraz interpretacje nie zostały przyjęte przez Unię Europejską lub nie są obowiązujące na dzień 1 stycznia 2015 roku:

Standard Opis zmian Data obowiązywania
MSSF 9 Instrumenty finansowe (wraz z aktualizacjami) Zmiana klasyfikacji i wyceny - zastąpienie aktualnie obowiązujących kategorii instrumentów finansowych dwoma kategoriami: wycenianych wg zamortyzowanego kosztu i w wartości godziwej. Zmiany w rachunkowości zabezpieczeń. 1 stycznia 2018
MSSF 14 Regulacyjne pozycje odroczone Zasady rachunkowości i ujawnień dla regulacyjnych pozycji odroczonych. 1 stycznia 2016
MSSF 15 Przychody z umów z klientami Standard dotyczy wszystkich umów zawartych z klientami, z wyjątkiem takich, które wchodzą w zakres innych MSSF (tj. umów leasingu, ubezpieczeniowych i instrumentów finansowych).MSSF 15 ujednolica wymogi dotyczące ujmowania przychodów. 1 stycznia 2018
MSSF 16 Leasing Standard znosi rozróżnienie na leasing operacyjny i leasing finansowy. Wszystkie umowy spełniające definicje leasingu będą ujmowane co do zasady jak obecny leasing finansowy. 1 stycznia 2019
Zmiany do MSR 12 Doprecyzowanie sposobu rozliczania aktywów z tytułu odroczonego podatku dotyczącego niezrealizowanych strat . 1 stycznia 2017
Zmiany do MSR 7 Inicjatywa dotycząca zmian w zakresie ujawnień. 1 stycznia 2017
Zmiany do MSSF 11 Dodatkowe wytyczne związanie z wykazywaniem nabycia we wspólnej działalności. 1 stycznia 2016
Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Zawiera wytyczne dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów przez inwestora do spółki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia. Nie została określona
Zmiany do MSSF 10 MSSF 12 i MSR 28 Doprecyzowanie zapisów dotyczących ujęcia jednostek inwestycyjnych w konsolidacji. 1 stycznia 2016
Zmiany do MSR 1 Zmiany dotyczące wymaganych ujawnień w sprawozdaniach finansowych. 1 stycznia 2016
Zmiany do MSR 16 i MSR 38 Doprecyzowanie standardów, iż nie można opierać metody amortyzacji na przychodach, które są generowane przez wykorzystanie danego aktywa. 1 stycznia 2016
Zmiany do MSR 16 i MSR 41 Zasady rachunkowości dla roślin produkcyjnych. 1 stycznia 2016
Zmiany do MSR 19 Uproszczenie zasad rachunkowości dla składek na programy określonych świadczeń wnoszonych przez pracowników lub strony trzecie. 1 lutego 2015
Zmiany do MSR 27 Zastosowania metody praw własności w jednostkowych sprawozdaniach finansowych. 1 stycznia 2016
Doroczne poprawki do MSSF (cykl 2010-2012)   1 stycznia 2016
Doroczne poprawki do MSSF (cykl 2010-2012) Zestaw poprawek dotyczących:
  • MSSF 2 -kwestia warunków nabycia uprawnień;
  • MSSF 3 -kwestia zapłaty warunkowej;
  • MSSF 8 -kwestia prezentacji segmentów operacyjnych;
  • MSSF 13 -należności i zobowiązania krótkoterminowe;
  • MSR 16 / MSR 38 -nieproporcjonalna zmiana wartości brutto i umorzenia w modelu wartości przeszacowanej;
  • MSR 24 -definicji kadry zarządzającej.
1 lutego 2015
Doroczne poprawki do MSSF (cykl 2012-2014) Zestaw poprawek dotyczących:
  • MSSF 5 -zmiany dotyczące metody sprzedaży;
  • MSSF 7 -regulacje dotyczące umów usługowych oraz zastosowanie standardu w śródrocznych sprawozdaniach;
  • MSR 19 -stopa dyskonta na rynku regionalnym;
  • MSR 34 -dodatkowe wytyczne dotyczące ujawnień w sprawozdaniach śródrocznych.
1 stycznia 2016

DOWNLOAD XLS

 

Grupa Kapitałowa PGE zamierza przyjąć wymienione powyżej nowe standardy oraz zmiany standardów i interpretacji MSSF opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, lecz nieobowiązujące na dzień sprawozdawczy zgodnie z datą ich wejścia w życie.

Wpływ nowych regulacji na przyszłe skonsolidowane sprawozdania Grupy Kapitałowej

Nowy standard MSSF 9 Instrumenty finansowe dokonuje fundamentalnych zmian w klasyfikacji, prezentacji i wycenie instrumentów finansowych. W ramach standardu wprowadzony zostanie między innymi nowy model oceny utraty wartości, który będzie wymagał bardziej terminowego ujmowania oczekiwanych strat kredytowych oraz zaktualizowane zasady stosowania rachunkowości zabezpieczeń. Zmiany te mają na celu przede wszystkim dostosowanie wymagań z zakresu zarządzania ryzykiem, umożliwiając sporządzającym sprawozdania lepsze odzwierciedlenie podejmowanych działań. Zmiany te potencjalnie będą miały istotny wpływ na przyszłe sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej PGE. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie zostały jeszcze opublikowane wszystkie fazy standardu MSSF 9 oraz nie został on zatwierdzony przez Unię Europejską. W związku z powyższym analiza jego wpływu na przyszłe sprawozdania Grupy Kapitałowej nie jest jeszcze zakończona.

Nowy standard MSSF 15 Przychody z umów z klientami ma za zadanie ujednolicić zasady ustalania przychodów (za wyjątkiem specyficznych przychodów regulowanych w innych MSSF) oraz wskazać zakres wymaganych ujawnień. Zastosowanie standardu może spowodować zmiany w ujmowaniu przychodów Grupy. Analiza wpływu standardu nie została jeszcze zakończona, tym niemniej wstępna ocena wskazuje, iż nie powinien on mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe Grupy PGE.

Nowy standard MSSF 16 Leasing zmienia zasady ujmowania umów, spełniających definicję leasingu. Główną zmianą jest odejście od podziału na leasing finansowy i operacyjny. Wszystkie umowy spełniające definicję leasingu będą ujmowane co do zasady jak obecny leasing finansowy. Wdrożenie standardu będzie miało następujący efekt:

  • w sprawozdaniu z sytuacji finansowej: wzrost wartości niefinansowych aktywów trwałych oraz zobowiązań finansowych,
  • w sprawozdaniu z całkowitych dochodów: zmniejszenie kosztów operacyjnych (innych niż amortyzacja), wzrost kosztów amortyzacji oraz kosztów finansowych.

Standard został opublikowany w styczniu 2016 roku i Grupa Kapitałowa PGE nie przeprowadziła jeszcze analizy, jak jego zastosowanie może wpłynąć na przyszłe sprawozdania finansowe.

Pozostałe standardy oraz ich zmiany nie powinny mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej PGE.

Zmiany standardów i interpretacji MSSF, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2015 roku do dnia zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie miały istotnego wpływu na niniejsze sprawozdanie finansowe.

2.4 Profesjonalny osąd kierownictwa oraz szacunki

W procesie stosowania polityki rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, w tym w dodatkowych notach objaśniających. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań i zdarzeń w poszczególnych obszarach. Szczegółowe informacje na temat przyjętych założeń zostały przedstawione poniżej lub w odpowiednich notach objaśniających.

Wartość odzyskiwalna rzeczowych aktywów trwałych i wartości firmy.

Zmiany zachodzące na rynku energii elektrycznej mogą mieć istotny wpływ na ocenę wartości odzyskiwalnej majątku produkcyjnego poszczególnych jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej PGE. W razie zidentyfikowania przesłanek utraty wartości Grupa dokonuje szacunków wartości odzyskiwalnej swoich rzeczowych aktywów trwałych. Szacunek wartości odzyskiwalnej wartości firmy wykonywany jest corocznie.

Analiza utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości firmy dokonywana jest poprzez oszacowanie wartości odzyskiwalnej ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne. Analiza taka opiera się na szeregu istotnych założeń, których część jest poza kontrolą Grupy. Istotne zmiany tych założeń mają wpływ na wyniki testów na utratę wartości i w konsekwencji mogą doprowadzić do istotnych zmian sytuacji finansowej oraz wyników finansowych Grupy.

Przeprowadzony test na utratę wartości został opisany w nocie 3 niniejszego sprawozdania finansowego.

Okresy amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

Wysokość stawek odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych lub wartości niematerialnych oraz szacunków dotyczących wartości rezydualnej. Kapitalizowane remonty generalne są amortyzowane w okresie pozostałym do przewidywanego rozpoczęcia kolejnego remontu generalnego.

Okresy ekonomicznego użytkowania są weryfikowane przynajmniej raz w ciągu roku obrotowego. Stosowane okresy amortyzacji zostały przedstawione w nocie 4.10 oraz 4.12

Przeprowadzona w 2015 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych wpłynęła na obniżenie kosztów amortyzacji 2015 roku w łącznej kwocie około 1 mln PLN, z czego wpływ na koszty poszczególnych segmentów był następujący:

  • zmniejszenie kosztów amortyzacji w segmencie Energetyka Konwencjonalna o kwotę około 32 mln PLN,
  • zwiększenie kosztów amortyzacji w segmencie Dystrybucja o kwotę około 24 mln PLN,
  • zwiększenie kosztów amortyzacji w segmencie Energetyka Odnawialna o kwotę około 7 mln PLN.

Weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności w pozostałych segmentach nie miała istotnego wpływu na koszty amortyzacji w 2015 roku.

Wycena aktywa z tytułu usuwania nadkładu na etapie produkcji

Aktywowanie poniesionych wydatków na usuwanie nadkładu na etapie produkcji opiera się na tzw. wskaźniku N-W. Wskaźnik obliczany jest na podstawie pozostałej do usunięcia ilości nadkładu do pozostałych do wydobycia zasobów węgla - począwszy od daty zastosowania interpretacji KIMSF 20 do końca eksploatacji węgla z danego komponentu złoża. Wskaźnik ten ustalany jest na podstawie najlepszej wiedzy służb technicznych kopalni na koniec każdego roku obrotowego i może ulegać zmianom w przypadku pozyskiwania w miarę postępu prac eksploatacyjnych nowych informacji w zakresie wielkości eksploatowanego złoża oraz sposobu jego zalegania. Zmiana wskaźnika N-W w ciągu 2015 roku spowodowała obciążenie kosztów okresu w wysokości 21 mln PLN.

Wpływ aktywów z tytułu usuwania nadkładu na etapie produkcji na rzeczowe aktywa trwałe i koszty amortyzacji został przedstawiony w nocie 9 niniejszego sprawozdania finansowego.

Wycena rezerw na świadczenia pracownicze

Rezerwy na świadczenia pracownicze zostały oszacowane w wykorzystaniem metod aktuarialnych.

Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień sprawozdawczy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące:

  Stan na dzień 31 grudnia 2015 Stan na dzień 31 grudnia 2015
Przewidywany wskaźnik inflacji (%) 1,59-2,47% 2,20-2,50%
Stopa dyskontowa (%) 3,0% 2,6%
Średni zakładany roczny wzrost podstaw (%) 0-5,43 % 0-2,97%
Wskaźnik rotacji pracowników (%) 0,24-12,83 % 0,5-8,84%
Przewidywana stopa wzrostu wartości usług medycznych (%) 1,59 – 2,5% 0-2,30%
Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS (%) 3,50-5,00% 3,50-5,00%

DOWNLOAD XLS

 

  • Prawdopodobieństwo odejść pracowników przyjęto na podstawie danych historycznych dotyczących rotacji zatrudnienia w Grupie oraz danych statystycznych dotyczących odejść pracowniczych w branży.
  • Umieralność i prawdopodobieństwo dożycia przyjęto zgodnie z Tablicami Trwania Życia, publikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny, przyjmując, że populacja zatrudnionych w Grupie odpowiada średniej dla Polski pod względem umieralności.
  • Uwzględniono zmiany wynikające ze znowelizowanej Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tzw. ustawy emerytalnej), w szczególności zmiany dotyczące ustalenia wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn, w tym wydłużenia tego wieku emerytalnego w zdefiniowanym horyzoncie czasowym do 67 lat zarówno dla kobiet jak i mężczyzn.
  • Przyjęto normalny tryb przechodzenia pracowników na emeryturę według szczegółowych zasad zawartych w ustawie emerytalnej, z wyjątkiem tych zatrudnionych, którzy spełniają warunki wymagane do przejścia na wcześniejsza emeryturę.
  • Do dyskontowania przyszłych wypłat świadczeń przyjęto stopę dyskontową w wysokości 3,0%, (31 grudnia 2014: 2,6%), tj. na poziomie rentowności długoterminowych papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa, notowanych na polskim rynku kapitałowym.

Rezerwy

Jak opisano w nocie 4.25 tworzenie rezerw wymaga dokonania szacunków prawdopodobieństwa wypływu korzyści ekonomicznych oraz określenia wysokości stanowiącej najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obowiązku obecnego na koniec okresu sprawozdawczego. Najistotniejsze wartości dotyczą:

  • rezerwa na rekultywację terenów poeksploatacyjnych, w tym rekultywacja i zagospodarowanie wyrobisk końcowych; rekultywacja składowisk popiołów oraz rekultywacja terenów po budowie farm wiatrowych;
  • rezerwa na uprawnienia do emisji CO2;
  • rezerwa na wartość praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia;
  • rezerwa na nagrody jubileuszowe i świadczenia po okresie zatrudnienia.

Analiza wrażliwości na zmianę założeń przyjętych do wyliczenia bieżącej wartości rezerw, w tym w szczególności zmiana stopy dyskonta, została zaprezentowana w notach 23 i 24 niniejszego sprawozdania finansowego.

 

Zobowiązania warunkowe

Stosując się do zapisów MSR 37 w zakresie rozpoznawania i wyceny rezerw oraz zobowiązań warunkowych Grupa Kapitałowa PGE dokonuje oceny prawdopodobieństwa wystąpienia potencjalnych zobowiązań. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia jest prawdopodobne Grupa Kapitałowa PGE ujmuje rezerwę w odpowiedniej wysokości. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia w ocenie Grupy Kapitałowej PGE jest możliwe, lecz nie jest prawdopodobne, ujmowane jest zobowiązanie warunkowe.

Szczegółowe informacje na temat zobowiązań warunkowych oraz spraw spornych przedstawiono w nocie 30 niniejszego sprawozdania finansowego.

Rekompensaty z tytułu rozwiązania umów długoterminowych (tzw. KDT)

Dokonywane przez Grupę szacunki rekompensat w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej oraz rozpoznanych w związku z nimi przychodów i należności oparte zostały o właściwe według Grupy interpretacje zapisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (DZ. U. z 2007 roku nr 130, poz. 905) („Ustawa KDT”), przewidywania, co do rozstrzygnięcia sporów z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki oraz o szereg istotnych założeń, w tym również będących poza kontrolą Grupy.

Ewentualne skutki niekorzystnego dla Grupy Kapitałowej PGE rozstrzygnięcia sporu, o którym mowa w nocie 35.1, z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki w obszarze interpretacji zapisów Ustawy o KDT oraz zmiany przyjętych założeń, w tym będących skutkiem połączeń podmiotów Grupy Kapitałowej PGE, mogą istotnie wpłynąć na wyniki szacunków i w konsekwencji mogą doprowadzić do istotnych zmian sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyników finansowych Grupy Kapitałowej PGE. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego wynik sporu z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki nie jest możliwy do przewidzenia.

W ciągu okresu sprawozdawczego Grupa zaktualizowała szacunki dotyczące rekompensat KDT. Szczegółowe informacje zostały opisane w nocie 35.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

Odpisy aktualizujące wartość należności

Na dzień sprawozdawczy jednostki wchodzące w skład Grupy oceniają czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składnika należności lub grupy należności. Jeżeli wartość odzyskiwalna składnika aktywów jest niższa od jego bieżącej wartości księgowej Grupa PGE dokonuje odpisu aktualizującego do poziomu bieżącej wartości planowanych przepływów pieniężnych.

Aktualizacja odpisów aktualizujących należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności została przedstawiona w nocie 28.5.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

Doszacowanie energii elektrycznej

Odczyty liczników dotyczące wielkości sprzedanej energii elektrycznej w handlu detalicznym wraz z usługą dystrybucyjną oraz jej fakturowanie są dokonywane w większości w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym spółka sprzedaży detalicznej (PGE Obrót S.A.) oraz spółka dystrybucyjna (PGE Dystrybucja S.A.) wchodzące w skład Grupy Kapitałowej PGE dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży na każdy dzień sprawozdawczy, za okres nie objęty odczytem. Szacunek obejmuje również zmianę kosztów zakupu energii elektrycznej wynikającą z przeprowadzonego doszacowania sprzedaży oraz uzgodnienia bilansu energii.

Należności z tytułu doszacowanej sprzedaży na dzień 31 grudnia 2015 roku są przedstawione w nocie 27.1.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

Wycena wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań, ustalenie wartości firmy

Zgodnie z MSSF 3 Połączenia jednostek Grupa Kapitałowa PGE dokonuje identyfikacji i wyceny nabywanych aktywów, zobowiązań oraz wartości firmy lub zysku z okazjonalnego nabycia. Wycena opiera się na szeregu istotnych założeń, obejmujących między innymi: wybór odpowiedniej metody, plany kierownictwa odnośnie wykorzystania przejętych aktywów, prognozy finansowe (w tym ścieżki cenowe określające główne pozycje przychodów i kosztów), zmiany legislacyjne i tym podobne. Z drugiej strony na rozliczenie transakcji nabycia ma wpływ odpowiednie ustalenie ceny nabycia (w tym części warunkowej). Przyjęte założenia mogą mieć istotny wpływ na określenie wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań oraz ustalenie wartości firmy lub zysku z okazyjnego nabycia. Wartość firmy podlega testom na utratę wartości łącznie z odpowiednimi ośrodkami generującymi strumienie pieniężne.

W ciągu roku zakończonego dnia 31 grudnia 2015 roku Grupa Kapitałowa PGE nie nabyła nowych spółek, skutkujących wyceną wartości godziwej aktywów i zobowiązań oraz ustaleniem wartości firmy.

Wpływ zmiany wybranych szacunków na sprawozdanie z całkowitych dochodów za 2015 rok

w milionach zł Odpisy aktualizujące wartość majątku wytwórczego Zmiana wyceny rezerw aktuarialnych Zmiana wyceny rezerwy rekultywacyjnej Aktualizacja wskaźnika N- RAZEM
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY - - - - -
Koszt własny sprzedaży (9.029) 46 - (21) (9.004)
ZYSK/(STRATA) BRUTTO ZE SPRZEDAŻY (9.029) 46 - (21) (9.004)
Koszty sprzedaży i dystrybucji (8) 3 - - (5)
Koszty ogólnego zarządu (2) 8 - - 6
Pozostałe przychody operacyjne - - 93 - 93
ZYSK/(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ (9.039) 57 93 (21) (8.910)
ZYSK/(STRATA) BRUTTO (9.039) 57 93 (21) (8.910)
Inne całkowite dochody - 15 - - 15

DOWNLOAD XLS